หากใครจำช่วงวัยของตัวเองได้อย่างแม่นยำจะไม่มีวันลืมได้เลยว่าตัวเรานั้นมาจากที่ใด จะก้าวไปทางไหน ตั้งแต่จำความได้เราก็รู้ได้ว่าเราเรียนรู้กับสิ่งแวดล้อมอยู่ตลอดเวลา แต่สิ่งที่มาจากสิ่งแวดล้อมหาใช่สิ่งที่จะสร้างความเป็นตัวเราได้อย่างถาวร และใช่ตัวการที่ทำให้เราเป็นเราในทุกวันนี้และวันข้างหน้า ภายในตัวเรามีศักยภาพหลายอย่างที่ช่วยให้การเรียนรู้และตระหนักรู้ในสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ รอบตัวเรา ซึ่งภาษาสมัยใหม่เรียกไว้หลายอย่าง เช่น IQ (Intelligence quotient) EQ (Emotional Quotient) เป็นต้น อาจจะมีอีกหลาย Q แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดต่อการเรียนรู้นั้น ผมเห็นตรงไปที่การพยายามและการชอบ (ฉันทะ : ความพึงพอใจ) ในการเรียนรู้ ซึ่งจะนำพาไปสู่ความเข้าใจและเรียนรู้ในสิ่งที่ชอบจนถึงเป้าหมายของการเรียนรู้ บางคนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าชอบอะไร พึงพอใจกับอะไรมากที่สุด เพราะสังคมในปัจจุบันมีสิ่งยั่วให้เกิดความต้องการที่หลากหลายโดยที่เจ้าตัวแทบไม่รู้ว่าความต้องการจริง ๆ ของเราคืออะไร มีสื่อ มีโฆษณาที่ล่อให้เกิดความต้องการโดยไม่จำเป็นต่อชีวิตเลยแม้แต่น้อย กลับเป็นสิ่งที่เราต้องการ นั่นเป็นสิ่งที่บ่งบอกให้เห็นว่า เรายังขาดวิจารณญาณ อันเป็นสิ่งสำคัญต่อการดำรงชีวิตในภาวะอันมีข้อมูลที่หลากหลายทั้งครบถ้วนและไม่ครบถ้วน บางครั้งผมตั้งคำถามเพื่อหาสาเหตุของสิ่งที่เราเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา ทำไมเราต้องเรียน เรียนไปเพื่อสิ่งใดกันแน่ เมื่อวิเคราะห์เจาะลึกลงไปแล้วการเรียนรู้ ตามทฤษฎีการเรียนรู้ของนักการศึกษาต่าง ๆ ล้วนแล้วคล้ายคลึงกัน เราเรียนรู้ได้จากทางทวารทั้ง 6 (สัมผัส 6) ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ (การนึกคิด) แต่ส่วนใหญ่แล้วเราเรียนรู้จากทางสายตา หู และใจมากกว่าทางอื่น ๆ ตั้งแต่จำได้ (เกิดมีสัญญา) การเรียนรู้เหมือนจะเกิดขึ้น แต่ผมก็นึกไปว่าแล้วสิ่งที่ไม่มีความจำละแสดงว่าไม่ได้เกิดการเรียนรู้อะไรเลยใช่หรือไม่ อย่างคอมพิวเตอร์มีความจำมากมาย แต่ทำไมยักจะเรียนรู้เองไม่ได้ ต้องมีคนคอยโปรแกรมให้เสมอ ๆ ดังนั้นผมจึงสรุปรวมลงไปว่า การเรียนรู้ต้องอาศัย การประชุมรวมกันของทวารและมี ขันธ์ 5 บริบูรณ์การเรียนรู้จึงจะเกิดขึ้นได้อย่างสมบูรณ์ แล้วเราเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ เพื่ออะไรบ้าง ประการแรกเรียนรู้เพื่อการอยู่ให้รอดในสังคม นั่นหมายถึงการเรียนรู้เพื่อการดำรงชีวิต เริ่มตั้งแต่เรียนรู้เพื่อหาวิธีทำกิน เลี้ยงปากท้องตัวเอง เรียนรู้เพื่อให้มีเกียรติ เรียนรู้เพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจ วาสนา ซึ่งทั้งหมดนี้ไม่ใช่การเรียนรู้เพื่อการหลุดพ้น การเป็นอิสระอย่างแท้จริง เป้าหมายของการเรียนรู้สูงสุดคือการเรียนรู้เพื่อการหลุดพ้นจากพันธนาการต่าง ๆ สุดท้ายแล้วมันก็ไม่มีอะไรอย่างแท้จริง หากใครได้ดูหนังเรื่องกังฟูแพนด้าจะเข้าใจ (อิอิ) อาจดูเหมือนจะดรามา แต่ความจริงแล้วเราควรเป็นเช่นนั้น การเรียนรู้เพื่อพ้นจากข้อจำกัดต่าง ๆ เพื่อให้พ้นจากความยึดจองของชีวิตเรา
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น